Dlaczego podczas upałów jesteśmy mniej głodni?

Za każdym razem, gdy jemy, nasz organizm rozpoczyna pracę: trawi, przetwarza i wchłania pokarm. Ten proces, znany jako efekt termiczny pożywienia, wytwarza ciepło w organizmie. Zimą to niewielkie „spalanie” jest mile widziane. Latem jednak, gdy organizm już zmaga się z wysoką temperaturą otoczenia, każdy wzrost temperatury wewnętrznej staje się dodatkowym obciążeniem.

Dlatego organizm reaguje, ograniczając apetyt. Nie z kaprysu, lecz w ramach termoregulacji. Im mniej jemy, tym mniej ciepła wytwarzamy. W ten sposób, nawet jeśli nie zdajemy sobie z tego sprawy, pomagamy sobie przetrwać.

Za tę delikatną równowagę odpowiada podwzgórze, niewielki obszar mózgu pełniący funkcję centrum kontroli. Reguluje zarówno temperaturę ciała, jak i uczucie głodu. Gdy wykrywa, że organizm jest przegrzany, stawia chłodzenie przed odżywianiem.

Jak to robi? Za pośrednictwem neuroprzekaźników, które wywołują uczucie sytości i regulują apetyt. Latem aktywują się pewne neurony, zwane neuronami POMC, które hamują uczucie głodu. W rezultacie tracimy ochotę na obfite lub gorące posiłki i zaczynamy mieć ochotę na chłodniejsze, lżejsze potrawy bogate w wodę.

Ochota na gazpacho, arbuza czy jogurt nie pojawia się bez powodu. Te produkty dostarczają płynów, nie wymagając przy tym dużego wysiłku trawiennego. Organizm, który i tak pracuje nad tym, by nas ochłodzić, w miarę możliwości unika bardzo tłustych lub bogatych w białko potraw, ponieważ ich trawienie podnosi temperaturę wewnętrzną bardziej niż trawienie owoców czy warzyw.

Ponadto podczas upałów układ trawienny otrzymuje mniej krwi, ponieważ organizm kieruje ją przede wszystkim do skóry, by tracić ciepło przez pocenie się. Wskutek tego trawienie dużych porcji wymaga więcej wysiłku, trwa dłużej, a nawet może być trudniejsze.

Letni spadek apetytu jest czymś naturalnym, ale nie należy mylić go z rezygnacją z odżywiania. Zbyt mała ilość jedzenia w upalne dni może prowadzić do zmęczenia, spadków ciśnienia lub odwodnienia. Dlatego, nawet jeśli odczuwamy mniejszy głód, ważne jest, by słuchać swojego ciała i nie przestawać go odżywiać.

Kluczem jest dostosowanie posiłków: mniejsze, częstsze i lepiej nawadniające. Lepiej wybierać dania chłodne niż gorące, warzywne niż tłuste, lekkie niż sycące. Nie po to, by się zmuszać, lecz by wspierać organizm w jego strategii.

Lato zmienia nie tylko krajobraz, lecz także naszą fizjologię. Choć czasem walczymy z niechęcią do jedzenia, warto zaakceptować, że nie wynika ona z braku silnej woli, lecz jest wyrafinowanym sposobem, w jaki organizm daje nam znać, czego potrzebuje.

Ten letni brak apetytu nie jest oznaką słabości. To przejaw biologicznej inteligencji. Organizm reguluje swoje funkcjonowanie, chroni się i podpowiada nam, czego potrzebuje: świeżych, lżejszych, bardziej orzeźwiających i nawadniających produktów, które pomogą mu lepiej funkcjonować, gdy doskwiera upał i brakuje energii.