Czy pomidor to owoc czy warzywo? Jasna i prosta odpowiedź, która kładzie kres tej debacie

Jeśli chodzi o rośliny, pomidor jest owocem, ponieważ wyrasta z kwiatu pomidora i zawiera nasiona.

Oto podstawowa zasada: jeśli pochodzi z kwiatu i zawiera nasiona, to jest owocem. Dlatego też, choć może nam się to wydawać dziwne, papryka, ogórek, bakłażan czy cukinia również są owocami.

Nauka nie zastanawia się nad tym, czy pomidor pasuje do oliwy i soli, ani czy dodajemy go do gazpacho. Patrzy jedynie na to, jak powstaje na roślinie. A patrząc na to z tej perspektywy, nie ma wątpliwości: pomidor to owoc.

Jednak nauka to jedno, a codzienna kuchnia – coś zupełnie innego.

W domu nikt zazwyczaj nie wkłada pomidorów do koszyka z owocami obok bananów, jabłek czy gruszek. Najczęściej używa się ich tak jak innych warzyw: w sałatkach, daniach duszonych, sosach, gazpacho, salmorejo, pisto, na chlebie z oliwą lub jako dodatku do słonych potraw.

Pomidory doprawia się solą, czosnkiem, oliwą, octem, cebulą lub bazylią. Zazwyczaj nie podaje się ich na deser. Nie je się ich jako słodkich owoców na zakończenie posiłku, choć niektóre odmiany pomidorów są bardzo słodkie. Dlatego w kuchni pomidora traktuje się jak warzywo. I nie ma w tym nic złego: to po prostu praktyczny sposób mówienia.

Obaj mają rację.

Kto twierdzi, że pomidor to owoc, opiera się na botanice. Kto twierdzi, że to warzywo, opiera się na kuchni.

Problem pojawia się, gdy chcemy używać jednego słowa we wszystkich przypadkach. A z pomidorem tak nie jest. Na krzaku to jedno, na talerzu – coś innego. To tak, jakbyśmy powiedzieli: „Idę na targ kupić warzywa” i wrzucili pomidory do torby. Nikt się nie myli. Mówimy tak, jak się mówi w prawdziwym życiu.

Spór dotarł nawet do sądów. W Stanach Zjednoczonych w 1893 roku Sąd Najwyższy musiał rozstrzygnąć, czy pomidor należy uznać za owoc, czy za warzywo. Debata ta nie była jednak tylko kwestią słowną: w grę wchodziły pieniądze.

Ustawa celna z 1883 roku stanowiła, że importowane warzywa podlegały opodatkowaniu, podczas gdy owoce można było sprowadzać do kraju bez takiego cła. Grupa nowojorskich handlarzy, na czele z Johnem Nixem, domagała się zwrotu ceł zapłaconych za import pomidorów. Ich argument wydawał się logiczny: skoro z botanicznego punktu widzenia pomidor jest owocem, powinien być traktowany tak samo jak inne owoce.

W trakcie postępowania sięgnięto nawet do kilku słowników, aby wyjaśnić znaczenie słów „owoc” i „warzywo”. Jednak Sąd Najwyższy jednogłośnie orzekł, że dla celów handlowych pomidor należy zaklasyfikować jako warzywo. Sędziowie przyznali, że z botanicznego punktu widzenia jest to owoc, ale wzięli pod uwagę sposób, w jaki wykorzystuje się go w życiu codziennym.

Rozumowanie było proste: pomidory uprawia się w ogrodach i zazwyczaj podaje w daniach słonych, podczas obiadu lub kolacji, a nie jako deser. Dlatego, mimo że nauka mówiła co innego, przy stosowaniu tej ustawy przeważyło potoczne znaczenie słowa.

W ten sposób pomidor przegrał batalię prawną i musiał płacić cło jak warzywo. Wyrok nie zmienił jego klasyfikacji botanicznej, ale pokazał, że to samo słowo może mieć różne znaczenia w zależności od tego, czy mówimy o nauce, kuchni czy handlu.

Pomidor pochodzi z Ameryki i z czasem stał się nieodzownym składnikiem wielu kuchni, w tym również hiszpańskiej. Dzisiaj trudno wyobrazić sobie spiżarnię bez pomidorów.

Znajduje się w gazpacho, salmorejo, sofrito, pisto, na grzankach, w sałatkach i w niezliczonych sosach. To jeden z tych składników, które wydają się proste, ale stanowią podstawę wielu potraw.

I być może właśnie dlatego trudno nam nazwać go owocem. Bo dla nas pomidor bardziej kojarzy się z daniami słonymi niż z deserem. Smakuje oliwą z oliwek, chlebem, latem, domowym jedzeniem.

Najbardziej oczywiste jest to:

Pomidor to owoc z naukowego punktu widzenia, a warzywo w kuchni.

Jeśli mówisz o botanice, powiedz, że to owoc. Jeśli robisz zakupy, przygotowujesz sałatkę lub sos, możesz śmiało nazwać go warzywem.

Nie ma co się kłócić o pomidora. Ma dwie odpowiedzi, bo żyje w dwóch światach: rodzi się jako owoc na krzaku, a na stole zachowuje się jak warzywo.