Czy myślałeś, że zimą po prostu masz większy apetyt? Co tak naprawdę zimno robi z twoim ciałem

Gdy temperatura na zewnątrz spada, organizm musi zużywać więcej energii, aby utrzymać temperaturę wewnętrzną na poziomie około 37°C. Mechanizm ten, zwany termoregulacją, prowadzi do niewielkiego wzrostu wydatku energetycznego.

Według INSERM ekspozycja na zimno może zwiększyć dzienny wydatek energetyczny o 5–10%, w zależności od intensywności zimna, czasu ekspozycji i budowy ciała.

W rezultacie apetyt nieznacznie wzrasta, szczególnie na sycące i wysokoenergetyczne produkty.

Zimno wpływa również na nasze preferencje żywieniowe. Ciepłe potrawy dają natychmiastowe poczucie komfortu, ale nie chodzi wyłącznie o przyjemność.

W grę wchodzi kilka czynników:

• ciepło potraw ułatwia trawienie,
• miękkie lub kremowe konsystencje są postrzegane jako bardziej kojące,
• jedzenie ciepłych potraw wysyła do mózgu sygnał bezpieczeństwa.

Badania z zakresu neuronauki żywienia pokazują, że ciepło potraw aktywuje obszary mózgu związane z dobrym samopoczuciem, co wyjaśnia, dlaczego zimą tak chętnie sięgamy po zupy, purée i potrawy duszone.

Zimą mniejsza ilość światła bezpośrednio wpływa na naszą równowagę hormonalną. Mniejsza ekspozycja na naturalne światło ogranicza produkcję serotoniny, neuroprzekaźnika uczestniczącego w regulacji nastroju i apetytu.

Jednocześnie:

• wzrasta produkcja melatoniny,
• silniej odczuwamy zmęczenie,
• częściej mamy ochotę na węglowodany.

Węglowodany złożone (ryż, makaron, ziemniaki, rośliny strączkowe) zwiększają dostępność tryptofanu, prekursora serotoniny, co wyjaśnia, dlaczego naturalnie chętniej sięgamy po nie w chłodne dni.

Tłuszcze mają wysoką gęstość energetyczną: 9 kcal na gram, w porównaniu z 4 kcal na gram białek i węglowodanów. Zimą organizm chętniej po nie sięga, by zaspokoić zwiększone zapotrzebowanie na energię.

W przeszłości ta adaptacja była niezbędna do przetrwania zimnych okresów. Również dziś nasz organizm zachowuje tę biologiczną pamięć.

Nie oznacza to, że należy bez ograniczeń jeść więcej tłuszczu, lecz że potrzeba ta ma podłoże fizjologiczne, a nie wyłącznie kulturowe.

Krótsze dni i brak światła również wpływają na:

• pory odczuwania głodu,
• częstotliwość podjadania,
• wielkość porcji.

Według Santé Publique France okres zimowy wiąże się z:

• mniejszą aktywnością fizyczną,
• większym spożyciem żywności wieczorem,
• częstszym sięganiem po przekąski.

Organizm naturalnie stara się zrekompensować odczuwany spadek energii.

Nie chodzi o to, by walczyć z tymi mechanizmami, lecz by mądrze na nie reagować:

• wybierać ciepłe, domowe posiłki,
• włączać do diety wartościowe produkty skrobiowe,
• nie eliminować tłuszczów, lecz wybierać ich odpowiednie źródła (oleje, masło w rozsądnych ilościach),
• dbać o odpowiednie nawodnienie, nawet jeśli nie odczuwa się pragnienia,
• zachowywać regularne pory posiłków.

• ignorować głód pod pretekstem „kontrolowania się”,
• rekompensować sobie zimno, sięgając po żywność wysoko przetworzoną,
• stosować coraz więcej restrykcyjnych diet zimą, choć jest to już wymagający okres dla organizmu.

Nadmierne ograniczenia w okresie stresu fizjologicznego zwiększają ryzyko zmęczenia, osłabienia odporności i zaburzeń odżywiania.

• nieznacznie zwiększa nasze zapotrzebowanie na energię,
• modyfikuje nasze preferencje żywieniowe,
• wpływa na nasze hormony i nastrój,
• sprzyja sięganiu po jedzenie dające poczucie komfortu.

Zamiast opierać się tym zmianom, lepiej je zrozumieć i dostosować się do nich. Zimą jedzenie ciepłych, pożywnych i sycących posiłków nie jest odstępstwem od normy: to naturalna reakcja organizmu na zmiany pór roku!