Stretchflacja: podwyżki cen ukryte za większymi opakowaniami

Słowo stretchflation pochodzi od angielskiego stretch (rozciągać) i słowa inflation (inflacja). Oznacza technikę, która polega na zwiększeniu wagi produktu przy jednoczesnym podniesieniu ceny o więcej, niż wynikałoby ze wzrostu jego ilości.

Innymi słowy, opakowanie staje się większe, ale cena za kilogram lub litr rośnie jeszcze szybciej.

I właśnie to potępia foodwatch. Na pierwszy rzut oka konsument ma bowiem wrażenie, że na tym zyskuje.

Ponieważ większe opakowanie często robi dobre wrażenie. Myślimy, że produkt jest bardziej „hojny”, wystarczy na dłużej albo że to lepsza okazja.

Właśnie na tym skupiają się działania marketingowe, wykorzystując hasła takie jak „większe, bardziej hojne opakowanie” czy „nowy format, więcej”.

Problem polega na tym, że podwyżka ceny nie jest wyraźnie widoczna. Nie jest wyjaśniana. I oczywiście nie informuje się o niej wprost.

Teoretycznie można by uznać, że nie stanowi to problemu, bo cena za kilogram lub litr jest zawsze podana na półce.

W rzeczywistości sprawa jest jednak znacznie bardziej skomplikowana.

Kiedy zmienia się opakowanie produktu, jego poprzednia wersja znika z półek. Praktycznie niemożliwe jest zapamiętanie ceny za kilogram w przypadku poprzedniego opakowania, skoro nie jest już nigdzie podawana.

W rezultacie, nawet jeśli ta informacja jest dostępna, niekoniecznie pomaga dostrzec podwyżkę. A my nadal kupujemy jak zwykle.

Właśnie dlatego stretchflację trudno wykryć.

Foodwatch wyjaśnia, że stretchflacja jest jedną z praktyk, które utrudniają orientację w cenach w supermarketach.

Mówiąc prościej:

• Shrinkflacja polega na zmniejszeniu ilości produktu bez obniżenia jego ceny.
• Cheapflacja polega na zmianie receptury w celu obniżenia kosztów przy zachowaniu tej samej ceny.
• Stretchflacja polega na nieznacznym zwiększeniu ilości produktu, ale jednocześnie na silniejszym wzroście ceny, przez co rośnie cena za kilogram.

We wszystkich trzech przypadkach cel jest ten sam: łatwiej przeprowadzić podwyżkę ceny.

Foodwatch wyjaśnia, że poza samymi produktami sednem problemu jest brak przejrzystości w branży spożywczej.

Opakowania niewiele się zmieniają. Zmiany gramatury wprowadza się po cichu. Marki nie informują jasno, czy zmieniła się waga produktu lub jego cena, ani w jakim kierunku.

Według foodwatch brak przejrzystości pogłębiają niejasne przepisy, które nie zobowiązują marek do wyraźnego informowania o zmianach ilości produktu.

W takich warunkach bardzo trudno zrozumieć, co tak naprawdę kupujemy i ile za to płacimy.

Na szczęście wystarczy jeden bardzo prosty nawyk.

Zawsze sprawdzaj cenę za kilogram lub litr.

Nawet jeśli opakowanie wydaje się większe. Nawet jeśli prawie się nie zmieniło. Nawet jeśli na produkcie widnieje informacja „nowy format”.

To najbardziej wiarygodny wskaźnik, który pozwala zauważyć podwyżkę.

Pomocna może być też inna wskazówka: w przypadku produktów codziennego użytku, które kupujesz regularnie, staraj się zapamiętać ich zwykłą cenę. Nie musisz pamiętać wszystkiego. Wystarczy kilka produktów, by łatwiej dostrzec podwyżkę.

Może się wydawać, że dostajemy więcej, ale w rzeczywistości cena za kilogram lub litr często rośnie nieproporcjonalnie.

Tak wynika z badania przeprowadzonego przez foodwatch, które ujawnia nieprzejrzystą praktykę, trudną do wykrycia na co dzień. A dziś, w obliczu inflacji i rosnących wydatków na zakupy, jest to coś, co irytuje jeszcze bardziej.

Najważniejsza zasada jest prosta: nie kieruj się wielkością opakowania, lecz ceną za kilogram.