Dźwięk przyjemności: w których krajach robienie hałasu podczas jedzenia nie jest niegrzeczne?

W Japonii siorbanie makaronu ramen jest nie tylko dozwolone, ale wręcz oczekiwane. To sposób na okazanie uznania dla potrawy, a także praktyczna technika: zasysanie powietrza razem z makaronem lekko chłodzi bulion i wzmacnia aromaty.

Dźwięk ten, daleki od irytującego, jest odbierany jako oznaka powściągliwego entuzjazmu. W pełnej klientów ramen-ya symfonia rytmicznego siorbania brzmi jak wyraz zbiorowego zadowolenia. Jedzenie w ciszy byłoby tam rzadsze niż jedzenie z odgłosami.

W wielu regionach Chin odgłosy jedzenia — siorbanie herbaty do ostatniej kropli, szmer bulionu, stukot pałeczek podczas nakładania potraw — są naturalną częścią posiłku. Nie chodzi o to, by komuś przeszkadzać, lecz o wspólne przeżywanie posiłku.

Robienie hałasu to uczestnictwo w życiu społecznym: świętowanie tego, że jest jedzenie, towarzystwo i obfitość. Z kolei absolutna cisza może wydawać się wymuszona — być gestem dystansu lub powagi niepasującej do wspólnego posiłku.

W Indiach jedzenie również brzmi. Gesty i odgłosy zlewają się ze sobą: palce zanurzają się w ryżu i mieszają go z curry, a w tym delikatnym plusku słychać coś więcej niż tylko jedzenie. To sposób, by poczuć potrawę i uczynić ją częścią własnego ciała. Metaliczny dźwięk talerza thali i stalowych szklanek, rozmowy prowadzone przy stole, szmer towarzyszący każdemu kęsowi — tam przyjemność słychać.

Nawet herbata ma swój własny dźwięk. Na niektórych ulicznych straganach chai podaje się w małych glinianych naczyniach, które po wypiciu herbaty rzuca się na ziemię i rozbija bez wahania. Ten głuchy stuk oznacza koniec przerwy — to mały rytuał będący częścią codziennego życia. Jakże daleko mu do ciszy, w której w Londynie wypija się filiżankę herbaty.

W wielu krajach arabskich cisza przy stole może być niewygodna. Jedzenie to wspólny, hałaśliwy i hojny akt: rozmowa, śmiech, głośne komentowanie potrawy i zachęcanie gościa do powtórzenia. Gościnność rozbrzmiewa (dosłownie). Gwar arabskiego stołu to nie nieporządek, ale świętowanie; słyszalny znak, że jedzenie spełnia swoją najstarszą funkcję: zbliża ludzi.

I nie chodzi tylko o odgłosy siorbania czy gryzienia: w niektórych kulturach nawet odgłosy wydawane przez ciało są częścią jedzenia. Nie ma kraju, w którym beknięcie byłoby oficjalnie uznawane za „dobry sposób bycia”, ale są miejsca, gdzie nie jest ono obraźliwe, jeśli zdarzy się naturalnie. W kulturach, w których jedzenie ma wspólnotowy charakter i jest go pod dostatkiem (na chińskiej wsi, w Indiach i na Bliskim Wschodzie), ciało nie jest oddzielane od samego jedzenia: to, co tutaj się tłumi, tam może być rozumiane jako szczera reakcja apetytu.

Dźwięki towarzyszące jedzeniu są językiem, a każda kultura interpretuje je na swój sposób. Tam, gdzie jedni słyszą brak manier, inni dostrzegają wdzięczność. W Japonii lub Chinach siorbanie może być sposobem na powiedzenie: „Smakuje mi”. W Hiszpanii ten sam gest wystarczyłby, by wywołać niejedno spojrzenie z ukosa. Ostatecznie nie chodzi o to, czy robimy to dobrze, czy źle, lecz o zrozumienie, że każdy stół i każda kultura mają swój własny język. A jak jest u ciebie? W jakim stopniu cisza podczas jedzenia lub picia jest synonimem dobrych manier?