Co sprawia, że kawa specialty jest wyjątkowa?
Kawa z mlekiem, czarna, lungo, z lodem, cortado... Sposobów na zamówienie kawy w barze jest wiele, w zależności od naszych upodobań. Jako osoba, która potrzebuje kawy zaraz po przebudzeniu, znałem mniej więcej wszystkie z nich. Wiedziałem nawet, jak zamówić kawę w Maladze, gdzie sprawa komplikuje się, bo można ją zamówić na aż dziewięć różnych sposobów, zależnie od ilości kawy podawanej w szklance. Znałem też kilka określeń, które dodawały mi kosmopolitycznego sznytu: americano, affogato, espresso, cappuccino, a nawet składniki potrzebne do przygotowania kawy po irlandzku lub espresso martini. Jak dotąd wszystko było pod kontrolą. Ale wtedy rzeczywistość po raz kolejny przypomniała mi, że trendy nigdy się nie kończą.
To nic nowego, ale teraz widzę to wszędzie: Serwujemy tu kawę specialty. Na pierwszy rzut oka nic niezwykłego. Sam przymiotnik zdaje się mówić wszystko: kawa, która nie jest taka jak inne. Zatrzymuję się jednak na chwilę i czytam go wolniej: spe-cjal-na. I właśnie wtedy pojawia się pytanie: Co sprawia, że kawa specialty jest wyjątkowa?
Pytam mamę:
— Mamo, wiesz, czym jest kawa specialty?
— Pewnie chodzi o te piękne kawy, które pojawiają się w mediach społecznościowych, z serduszkiem z pianki mlecznej, kwiatkiem albo nawet pulchnym misiem.
Czy to tylko tyle? Muszę poznać odpowiedź.
Widać, że nie należymy do pokolenia Z. Oni dobrze wiedzą, o co chodzi. Zresztą łączą specialty coffee z herbatą matcha, delektując się przy tym croffle.
Co jest uważane za kawę speciality?
Pojęcie „kawy specialty” pojawiło się w latach 70. XX wieku, kiedy Erna Knutsen, ceniona specjalistka z branży, ukuła ten termin, by opisać kawy o wyjątkowych cechach i profilu sensorycznym. Specialty Coffee Association (SCA) definiuje ją jako kawę, która uzyskuje co najmniej 80 punktów na 100 w skali oceny jakości. Ten system punktacji, oparty na kryteriach smaku, aromatu, kwasowości, pełni i braku wad, gwarantuje, że za kawę specialty uznaje się tylko najlepsze ziarna.
Kryteria definiujące kawę speciality
O wyjątkowości kawy specialty decyduje nie tylko jej ocena, lecz także cały proces produkcji — od uprawy po filiżankę. Do najważniejszych czynników należą:
- Dobór ziaren: Uprawia się je w optymalnych warunkach pod względem wysokości, klimatu i gleby, a odmiany wybiera ze względu na ich walory sensoryczne. Kawy specialty składają się głównie z ziaren Coffea arabica, znanych ze złożoności i bogactwa sensorycznego, choć zdarzają się również wysokiej jakości ziarna robusty.
- Ręczny zbiór: Zbiera się wyłącznie dojrzałe owoce, aby zapewnić jednolitą jakość.
- Kontrolowana obróbka i suszenie: Metody takie jak obróbka na mokro, honey czy naturalna wpływają na końcowy profil kawy.
- Precyzyjne palenie: Jego celem jest podkreślenie cech ziaren, bez przytłaczania ich smakami powstałymi podczas palenia.
- Odpowiednie parzenie: Metody takie jak V60, Chemex, AeroPress czy espresso pozwalają docenić złożoność smaków kawy.
Wzrost trendu w Hiszpanii i Europie
W ostatnich latach kawa specialty znacząco zyskała na popularności w Hiszpanii i innych krajach europejskich. Coraz więcej konsumentów szuka czegoś więcej niż tylko dawki kofeiny; chce pełnego doświadczenia sensorycznego. Ta zmiana w kulturze picia kawy przyczyniła się do powstawania coraz większej liczby kawiarni specialty w miastach takich jak Madryt, Barcelona, Berlin i Amsterdam, gdzie bariści nie tylko parzą kawę, ale także opowiadają klientom o jej pochodzeniu, metodach parzenia i profilach smakowych.
Przejrzystość łańcucha dostaw i zaangażowanie w zrównoważony rozwój odegrały kluczową rolę w tej zmianie. Wielu konsumentów ceni identyfikowalność produktu i wybiera kawy z certyfikatami sprawiedliwego handlu oraz pochodzące z upraw prowadzonych w sposób odpowiedzialny. Jednocześnie znacznie wzrosło zainteresowanie poznawaniem kawy, co przyczyniło się do popularyzacji kursów, degustacji i wydarzeń poświęconych jej smakowaniu. Kawa specialty stała się więc nie tylko trendem kulinarnym, lecz także odzwierciedleniem społeczeństwa, które ceni jakość, etykę i doświadczenia związane z każdą filiżanką.
Rola subiektywności w doświadczaniu kawy
Mimo obiektywnych kryteriów jakości ocena kawy pozostaje subiektywna. Wysoka nota w skali SCA nie gwarantuje, że każdemu będzie ona smakować tak samo. Kluczową rolę odgrywają takie czynniki jak osobiste preferencje, metoda parzenia i indywidualne doznania sensoryczne. Niektórzy mogą preferować kawy o owocowych i kwiatowych nutach, inni zaś wybierają profile bardziej czekoladowe i korzenne.
Więcej niż napój na przebudzenie
Kawa specialty to coś więcej niż napój — to doświadczenie, które łączy w sobie jakość, zrównoważony rozwój i pasję. Jej popularność w Europie odzwierciedla trend ku świadomej konsumpcji i głębszemu docenianiu kawy we wszystkich jej aspektach.
Możesz być także zainteresowany:
Patricia González
Komentarze