12 świątecznych obaw związanych z jedzeniem (i jak naprawdę je przezwyciężyć, według nauki)

Święta Bożego Narodzenia wiążą się z wystawnymi obiadami i dużą ilością jedzenia. W rezultacie lodówka jest pełna potraw do przechowania, a wolnego miejsca pozostaje niewiele. Stąd bierze się najczęstsza obawa: że resztki źle się przechowają i mogą stać się niebezpieczne. Prawda jest taka, że świąteczne potrawy, często bogate w białko, szybko się psują. Zgodnie z włoskimi wytycznymi lasagne, pieczenie, ryby, sosy i kremy nie powinny być przechowywane w lodówce dłużej niż 48 godzin.

Sposób na prawidłowe przechowywanie

Schłodzić je w ciągu dwóch godzin od przygotowania i przełożyć do płytkich, szczelnych pojemników, które zapewniają równomierne chłodzenie.

Kolacja 24 grudnia to dla niemal wszystkich włoskich rodzin kolacja rybna. Wiąże się z tym kilka powszechnych obaw: świeżość, przechowywanie, pochodzenie oraz ryzyko zakażenia pasożytem Anisakis w przypadku ryb, które nie zostały poddane głębokiemu mrożeniu.

Co mówią eksperci:

EFSA przypomina, że świeże ryby powinny mieć błyszczące oczy, zapach morza, różowawe skrzela i sprężyste mięso. Do potraw na surowo należy natomiast używać produktu poddanego głębokiemu mrożeniu w temperaturze –20°C przez co najmniej 24 godziny. Wiedza o tym, na co zwracać uwagę, oraz wybór wiarygodnych sprzedawców naprawdę zmniejszają ryzyko.

Panettone i pandoro wystawione na półkach już w listopadzie, kolorowe nugaty, czekoladki w dużych ilościach. Wiele osób zastanawia się, czy pakowane słodycze są „niebezpieczne”.

Prawda:

Dodatki stosowane w produktach przemysłowych sprzedawanych w UE są uznawane za bezpieczne. Prawdziwym problemem nie są dodatki, lecz nadmiar kalorii, który może wynikać z przesady w spożywaniu cukru i tłuszczu. Jak zawsze, najlepszym wyborem jest umiar.

Wśród kapłonów, pieczeni i zampone mięso odgrywa podczas świąt główną rolę. Najczęstsza obawa dotyczy podania niedopieczonego mięsa, zwłaszcza drobiu i wieprzowiny.

Złota zasada (ISS):

Wytyczne ISS wskazują, że temperatura wewnątrz mięsa powinna osiągnąć co najmniej 75°C, aby zapewnić bezpieczeństwo. Prosty termometr kuchenny rozwieje wszelkie obawy.

Kosze pełne rzemieślniczych przysmaków to typowy prezent, ale mogą budzić wątpliwości: opakowania próżniowe bez etykiet, słabo widoczne terminy przydatności do spożycia, produkty o niepewnym pochodzeniu.

Wskazówka:

Najlepiej wybierać kosze z czytelnymi etykietami, informacją o pochodzeniu produktów i nienaruszonymi opakowaniami. Jeśli słoik ma nietypowy zapach lub jest wybrzuszony, należy go bez wahania wyrzucić.

W okresie świątecznym często myli się TMC (minimalny okres trwałości) z właściwym terminem przydatności do spożycia. Rodzi to wątpliwości dotyczące mascarpone, świeżej śmietany, wędzonego łososia, nadziewanego makaronu i innych łatwo psujących się produktów.

Zasada jest bardzo prosta:

• Oznaczenie „należy spożyć do” wskazuje termin przydatności do spożycia i oznacza, że produktu nie wolno spożywać po upływie tego terminu.
• Oznaczenie „najlepiej spożyć przed” (TMC) wskazuje natomiast, że produkt można spożyć także po tej dacie, pod warunkiem że opakowanie jest nienaruszone, produkt był prawidłowo przechowywany i nie wykazuje oznak zepsucia.

Zabajone, tiramisu, krem z mascarpone, domowy majonez: pyszne, ale bardziej delikatne potrawy.

Co mówią eksperci:

Eksperci zalecają spożycie ich w ciągu 24 godzin i przechowywanie w lodówce. Szybkie spożycie to podstawa bezpieczeństwa.

Wielu Włochów obawia się, że w ciągu zaledwie kilku dni odzyska kilogramy, które mozolnie straciło w ciągu roku. Te obawy nie są bezpodstawne: podczas świąt średnie spożycie kalorii wzrasta nawet o 40%, między innymi ze względu na obfitość słodyczy, kalorycznych potraw i nieustanne wznoszenie toastów.

Najlepsza strategia:

Najskuteczniejszym sposobem na poradzenie sobie z tym okresem jest cieszenie się głównym posiłkiem bez poczucia winy, a następnie wybieranie lżejszych potraw, przy zachowaniu zrównoważonego i możliwego do utrzymania podejścia. Warto też wziąć pod uwagę alkohol: prosecco, wino i świąteczne likiery mogą dostarczać wielu kalorii, nawet jeśli tego nie zauważamy, a także nasilać odwodnienie i apetyt. Umiarkowane spożycie alkoholu, zawsze przeplatane piciem wody lub napojów bezalkoholowych, pomaga kontrolować całkowitą kaloryczność diety i cieszyć się świętami z większą energią i jasnością umysłu.

Nieprawidłowe rozmrażanie ryb to kolejne źródło obaw. Wiele osób zostawia je na wiele godzin w temperaturze pokojowej, a później martwi się, że nie będzie mogło ich zjeść.

Zasada:

Nigdy nie rozmrażaj ryb na blacie kuchennym. Najlepiej rozmrażać je w lodówce lub w kuchence mikrofalowej, korzystając z odpowiedniego trybu.

Długie spotkania przy aperitifie, zatłoczone stoły, potrawy pozostawione na wiele godzin: świąteczna klasyka.

Aby zmniejszyć ryzyko:

Wystarczy nie pozostawiać poza lodówką świeżych serów, kremów i wędlin przez dłużej niż dwie godziny.

Obawy dotyczą głównie sodu, azotanów i tłuszczu.

Porady dietetyków:

Dietetycy zalecają umiarkowane spożycie w towarzystwie bogatych w błonnik dodatków, takich jak warzywa i rośliny strączkowe, które pomagają zrównoważyć posiłek.

Laktoza, gluten, orzechy i inne alergeny przerażają osoby z nadwrażliwością lub nietolerancją.

Praktyczna wskazówka:

Najlepszą strategią podczas gotowania dla gości jest jasne informowanie o wszystkich użytych składnikach. Goście mogą pytać bez obaw: jest to gest troski o siebie.

Obawy związane z jedzeniem w okresie świątecznym są normalne, a nawet łatwe do przewidzenia, ponieważ rośnie ilość żywności, którą trzeba przechować i przygotować, liczba gości oraz złożoność potraw. Przestrzeganie kilku podstawowych zasad i stosowanie się do zaleceń oficjalnych źródeł, takich jak Ministerstwo Zdrowia, EFSA i ISS, pozwala naprawdę cieszyć się okresem świątecznym, spokojnie i bez niepotrzebnych obaw o bezpieczeństwo.