Ciekawi Cię natto? Wokół „superżywności” narosło sporo przesady

Natto od dawna stanowi część japońskiej kultury kulinarnej; często spożywa się je z ryżem, musztardą, sosem sojowym lub szczypiorkiem. Zmienia się natomiast globalne zainteresowanie produktami fermentowanymi i żywnością, której przypisuje się korzyści zdrowotne.

Dla osób spoza Japonii natto może wydawać się niezwykłe: lepkie, ciągnące się, wytrawne i intensywne w smaku. Ta nietypowa konsystencja sprawia też, że natto zapada w pamięć, zwłaszcza w mediach społecznościowych i rozmowach o zdrowym stylu życia.

Problem polega na tym, że połączenie nowości i wartości odżywczych może szybko prowadzić do przesady. Nie trzeba przesadnie promować natto, by było interesujące.

Natto powstaje z ziaren soi, co oznacza, że dostarcza białka roślinnego, błonnika i minerałów. Fermentacja zmienia konsystencję, smak oraz niektóre bioaktywne związki zawarte w tym produkcie.

Jego najbardziej znanym składnikiem odżywczym jest witamina K2, a zwłaszcza menachinon-7, często określany skrótem MK-7. Witamina K odgrywa rolę w prawidłowym krzepnięciu krwi i jest powiązana z białkami biorącymi udział w metabolizmie kości.

To sprawia, że natto jest interesujące pod względem wartości odżywczych, zwłaszcza w porównaniu z wieloma wysoko przetworzonymi przekąskami, które również są reklamowane jako zdrowe.

Natto jest jednym z najbardziej znanych źródeł witaminy K2 w diecie. Badania wykazały, że spożywanie natto może zwiększyć poziom MK-7 we krwi oraz wpływać na wskaźniki związane z osteokalcyną – białkiem odgrywającym rolę w zdrowiu kości.

Nie oznacza to jednak, że spożywanie natto automatycznie zapobiega złamaniom ani nie zastępuje zbilansowanej diety, aktywności fizycznej, ekspozycji na światło słoneczne, wapnia, witaminy D czy opieki medycznej.

Realistyczne przesłanie brzmi: natto może przyczynić się do zwiększenia spożycia witaminy K2, ale zdrowie kości zależy od znacznie szerszego kontekstu.

Natto zawiera nattokinazę – enzym często reklamowany jako korzystny dla krążenia i ciśnienia krwi oraz mogący zapobiegać tworzeniu się zakrzepów. W tym przypadku marketing może wyprzedzać dowody naukowe.

Badania laboratoryjne i niewielkie badania z udziałem ludzi nie dowodzą, że natto lub suplementy z nattokinazą zapobiegają zawałom serca, udarom czy zakrzepom u pacjentów w rzeczywistych warunkach.

Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, leki przeciwpłytkowe lub leki na nadciśnienie, a także przygotowujące się do operacji, powinny zachować szczególną ostrożność i skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem skoncentrowanych suplementów z nattokinazą lub wprowadzeniem istotnych zmian w diecie.

Natto fermentuje się z udziałem bakterii Bacillus subtilis, które nadają mu lepką konsystencję i charakterystyczny aromat. Produkty fermentowane mogą urozmaicać dietę i wzbogacać jej smak, a niektóre z nich zawierają żywe mikroorganizmy.

Jednak określenie „fermentowany” nie powinno być traktowane jako gwarancja konkretnych korzyści zdrowotnych. Zależą one od rodzaju żywności, mikroorganizmów, wielkości porcji, pozostałych elementów diety oraz osoby, która ją spożywa.

Realistyczne stwierdzenie brzmi: natto jest produktem fermentowanym o interesujących właściwościach odżywczych, ale samo w sobie nie rozwiązuje problemów ze zdrowiem jelit.

Niektóre badania przeprowadzone wśród populacji japońskiej wykazały związek między większym spożyciem sfermentowanych produktów sojowych, w tym natto, a niższym ryzykiem śmiertelności. Wyniki te są interesujące, ponieważ uwzględniają nawyki żywieniowe w dłuższej perspektywie czasowej.

Jednak badania obserwacyjne nie pozwalają udowodnić, że to właśnie natto było jedyną przyczyną mniejszego ryzyka. Osoby spożywające więcej sfermentowanej soi mogą również charakteryzować się odmienną ogólną dietą, stylem życia, nawykami zdrowotnymi lub wzorcami kulturowymi.

Dlatego najrozsądniejszą interpretacją jest ostrożność: natto może stanowić element zdrowego sposobu odżywiania, ale nie należy traktować go jako jedynego sposobu na długowieczność.

Największą ostrożność powinny zachować osoby, które ze względu na przyjmowane leki – zwłaszcza niektóre leki przeciwzakrzepowe – muszą utrzymywać stałe spożycie witaminy K. Natto jest bogate w witaminę K2, więc nagłe zmiany w jej spożyciu mogą mieć znaczenie.

Osoby z alergią na soję powinny unikać natto. Każdy, kto cierpi na złożone schorzenia, zaburzenia krzepnięcia lub przyjmuje leki wpływające na krzepnięcie, powinien skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem suplementów z nattokinazą lub częstym spożywaniem natto w konkretnym celu zdrowotnym.

Żywność może mieć korzystny wpływ na zdrowie, ale nie oznacza to, że jest bezpieczna dla każdego.

Jeśli ciekawi Cię natto, zacznij od małej porcji. W Japonii zazwyczaj je się je z ryżem, sosem sojowym, musztardą, szczypiorkiem i surowym jajkiem albo dodaje do misek z dodatkami, których neutralny smak równoważy intensywny smak natto.

Ponieważ dla wielu osób największą przeszkodą jest konsystencja, warto dokładnie je wymieszać, podać z ciepłym ryżem i dodać coś ostrego lub wyrazistego w smaku.

Nie musisz jeść dużej porcji ani wprowadzać natto do codziennego jadłospisu, żeby przekonać się, czy Ci smakuje.

Natto zasługuje na uwagę jako tradycyjny fermentowany produkt sojowy, który dostarcza białka, błonnika i witaminy K2, a także wyróżnia się specyficznym profilem związków powstających podczas fermentacji.

Jednak określenie „superfood” może sprawiać, że dowody naukowe wydają się mocniejsze, niż są w rzeczywistości. Witamina K2 ma znaczenie, nattokinaza jest interesująca z naukowego punktu widzenia, a sfermentowane produkty sojowe mogą być elementem zdrowego sposobu odżywiania, ale żadna z tych cech nie czyni natto panaceum na wszystkie dolegliwości.

Najlepszym powodem, by jeść natto, nie jest obietnica cudów, lecz to, że Ci smakuje, pasuje do Twojej diety i rozumiesz, czego dowodzą te twierdzenia, a czego nie.